Wandelen in Zweden

Landstreken

Zweden is van oudsher ingedeeld in drie Rijksdelen die ieder weer bestaan uit verschillende landstreken. Deze landstreken zijn diep geworteld in de Zweedse traditie en waren oorspronkelijk politiek zelfstandige rijken met eigen wetgeving. De indeling in landstreken wordt nog veel gebruikt, hoewel ze sinds lange tijden geen administratieve functie meer heeft. Die berust bij de gemeentes (kommunes) en provincies (läns). De indeling in provincies valt soms samen met die van de landstreken dan weer wijkt ze er vanaf. Onder aan deze pagina wordt een overzicht gegeven van de landstreken en provincies

De drie Rijksdelen zijn:

Götaland
Svealand
Norrland

Götaland

Götaland is het zuidelijkste deel van Zweden en omvat de landstreken

Vastergötland,
Östergötland,
Småland,
- West en Midden Småland
- Östra Småland
Öland,
Gotland
Blekinge,
Skåne,
Halland,
Bohuslän
Dalsland.

Hier wonen op een oppervlakte van 87.300 km² ongeveer 4 miljoen inwoners (de helft van de totale bevolking). De uitgestrekte bosgebieden Tividen, Tyloskog en Kolmården vormden ooit de natuurlijke grens met Svealand.

Svealand

Svealand is het middelste deel van Zweden en omvat de landstreken

Oppervlak 80.800 km² met ruim 3 miljoen inwoners. Oorspronkelijk was dit het gebied rondom Malaren, het oude kerngebied van het koninkrijk Zweden.

Norrland

Norrland is het meest noordelijke deel van Zweden met de landstreken:

Oppervlak 242.700 km² met ruim 1 miljoen inwoners. Ofwel ongeveer 4 inwoners per km².

Bij de beschrijving van de wandelpaden volg ik zoveel mogelijk bovenstaande indeling. De wandelpaden in Norrland worden besproken in de wandelpagina's van Lapland.

Wandelen

Wandelen in Götaland en Svealand

De Svenska Turistföreningen heeft een boek uitgegeven waarin de Zweedse wandelpaden worden beschreven: Vandra i Sverige (de opvolger van Till fots! dat zich beperkte tot Zuid Zweden). De auteur is Lars Magnusson.
De site Bootsektorn -använd fötterna van Per Russberg geeft een vrijwel compleet overzicht van de Zweedse lange afstandswandelpaden.

De wandelpaden (vandringsleder) bestaan uit kleinere lokale paden en lange afstandspaden. Soms is het een mix. De vele paden zijn tegenwoordig onderling verbonden zodat je zeer lange trektochten kunt maken. Zweden is ook verbonden met het Europese wandelnet: Europapad 1 (Noord-Zuid) en Europapad 6 (Scandinavië-Dardanellen). De E1 gaat van Goteborg naar Grovelsjon, maar van daaruit is een aansluitende verbinding mogelijk tot aan Kautokeino (zie Lapland). De E6 loopt van Malmö tot Stockholm, met als plan het pad dwars door Finland naar Kirkeness door te trekken. Deze lange afstandspaden zijn feitelijk een aaneenknoping van veel oudere lokale paden.

De meest bekende wandelpaden zijn:

De lange afstandspaden zijn voorzien van schuilhutten die aan een kant open zijn (Skärmskydd of Vindskydd). Hier kun je als je wilt overnachten. De schuilhutten hebben allemaal een vuurplaats en zijn meestal voorzien van een toilethuisje in de buurt. Deze schuilhutten zijn ook op de Blå Kartan aangegeven.

Je mag ook gewoon vrij in de natuur je tent opzetten. Let dan wel op de spelregels van het allemansrecht (zweedse site, ook in het engels).

Water kun je vrijwel altijd uit meertjes, beekjes, moerassen of bronnen scheppen. Ik heb in de meer dan twintig jaar dat ik in Scaninavië wandel nog nooit problemen ondervonden. Filters, tabletten en wat dies meer zij, gebruik ik niet. In Zuid- en Midden Zweden let ik wel goed op of het water niet langs boerenhoeven en akkers stroomt.

Zweden beschikt over een goed netwerk van campings. Hiervoor is een Kampeerkaart (Svensk Campingkort) nodig. Deze kost 60 SEK jaarlijks en kun je aanschaffen op de camping. De site van Sveriges Campingvärdars Riksförbund geeft meer informatie, plus een overzicht van de aangesloten campings. Naast de vele hotels bieden de Vandrarhems (jeugdherbergen)en het Bo på lantgard (wonen op de boerderij) goede overachtingsmogelijkheden. Vrijwel alle sites van de gemeentes geven een overzicht van de beschikbare accomodaties (kies het item Bo of Boende). Deze sites zijn op de betreffende wandelpagina's opgenomen. Websites:

In het kaartje hiernaast vind je een overzicht van de wandelpaden (afkomstig uit het boekje Til Fots!). Klik op het kaartje voor een vergroting.

Zie ook de wandelpagina's van Deense site sydsverige

Wandelen in Norrland

De meeste wandelpaden in Norrland zijn te vinden in het berggebied (fjäll).
Härjedalen, Jämtland en Lappland beschikken over een uitgebreid netwerk van paden en berghutten.

De meest bekende paden zijn:

Kungsleden (het Koningspad)
Nordkalottleden (w.o Padjelantaleden)

Deze paden worden beschreven op de wandelpagina's van Lapland.

Daarnaast kent de kuststrook enkele paden zoals de Höga kustenleden en Arnäsleden in Ångermanland.

Kaarten en beschrijvingen

Van veel paden zijn bij het lokale VVV-kantoor (Turistbyrå) kaartjes en beschrijvingen verkrijgbaar. Soms moet je naar de bibliotheek of boekhandel. Van meer bekende paden zijn vaak ook engelse of duitse uitgaven.

De wandelpaden zijn bijna altijd ook ingetekend op de Blå Kartan, de Zweedse kaarten met de schaal 1:100.000. Dit zijn kaarten waar je heel goed op kunt wandelen. De meeste wandelpaden zijn op deze kaarten ingetekend. Ze zijn verkrijgbaar bij de kaartenwinkel Piedà terre of rechtstreeks on line te bestellen bij Lantmäteriet, de Zweedse Topografische dienst. De kaarten worden nu opnieuw uitgebracht onder de naam Lantmäteriets Vägkarta.

De STF geeft jaarlijks een handboek uit, het STF Fjällhandbok waarin routes worden beschreven en adressen van berghutten, jeugdherbergen etc.

Van het hele berggebied zijn goede wandelkaarten verkrijgbaar in de serie Fjällkartan met een schaal van 1:100.000. De wandelpaden, berghutten, bruggen en waadplatsen zijn hierop ingetekend.

NB: het Zweedse Mil staat voor een afstand van 10 km en niet voor een engelse mijl!

Websites:

Nationale parken van Zweden

Zweden heeft 26 nationale parken. Hiervan ligt ongeveer de helft in Norrland. De parken worden beschreven op de site van het Zweedse Staatsbosbeheer, de Naturvårdsverket (ook met engelse pagina's). De oudste parken zijn die van Sarek en Padjelanta, beide in Lappland met een oppervlak van 200.000 ha elk. De nationale parken bestaan voor 90% uit berggebieden en toendra's. Andere biotopen zijn oerbossen, moerassen, archipelago's en oude landbouwgebieden.

Naast de nationale parken zijn er vele kleinere en grotere natuurreservaten.

De parken en natuurreservaten zijn op de nodige uitzonderingen na (zoals Sarek) toegankelijk voor het publiek en voorzien van uitgezette wandelpaden.

Meer informatie over de parken wordt gegeven bij de betreffende pagina's waarin de wandelpaden worden besproken.

Cultureel erfgoed

Zweden kent 9 objecten die op de lijst van natuurlijke of culturele erfgoederen van de UNESCO staan. Dit zijn erfgoederen die van mondiaal belang worden geacht. Ze worden aangewezen op basis van de Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage.

Wandel door de Zweedse literatuur

Ga naar mijn persoonlijke selectie van in het Nederlands vertaalde Zweedse literatuur en poëzie

Landstreken (landskap) en provincies (län)

Hoewel ik op deze site zoveel mogelijk de landschapsindeling volg, zal ik bij de presentatie van informatie toch ook vaak provincie-indelingen hanteren. Veel informatie op het web is namelijk provinciaal (en gemeentelijk) georiënteerd.

Hieronder ziet u de twee indelingen.

Conversietabel (van noord naar zuid en van west naar oost):

Provincie	Landschap
Norrbotten Västerbotten	Lappland Norrbotten Västerbotten
Jämtland	Jämtland Härjedalen
Västernorrlands län	Ångermanland Medelpad
Dalarna	Dalarna
Gävleborgs län	Hälsingland Gästrikland
Värmland	Värmland
Örebro län Västermansland	Närke Västmanland
Uppsala län Stockholm län	Uppland
Södermanlands län	Södermanland
Västra Götalands län	Dalsland Bohuslän Västergötland
Östergötalands län	Östergötland
Hallands län	Halland
Jönköpings län Kronoburgs län Kalmars län	Småland Öland
Gotlands län	Gotland
Blekinge	Blekinge
Skåne län	Skåne

Wegwijs door de Zweedse openbare sector

De site Sverige.se is een goed startpunt voor alle websites van gemeentes, provincies, parlement e.d.

Ben je geinteresseerd in de economische ontwikkelingen en milieuonderzoek in het Hoge Noorden ga dan naar de pagina Barents regio

Voor adressen, overzicht van bedrijven en kaarten zie ook de site van Kartbolaget

Tot slot.
In de vervolgpagina's over Zweden treft u teksten aan in het Nederlands maar ook in het Engels en in het Zweeds. Het ontbreekt me op dit moment aan tijd om alle bronnen in het Nederlands te vertalen. Excuses voor dit ongemak (al is het wel een genoegen om op deze wijze de Zweedse taal te proeven).